Vrij van Zegel

Vandaag is het precies drie jaar geleden dat het eerste nummer verscheen van AchterhetNieuws, een onafhankelijk maandelijks magazine over media. Een waakhond voor journalisten, woordvoerders, uitgevers, politici en mediamensen; een blindegeleidehond voor de gebruiker van die media zoals lezers of kijkers.

Het uitgeven van een ‘vakblad voor iedereen’ was een oude droom van mijn vriend Guy Freiermuth. Guy is zelf jarenlang journalist geweest, o.a. voor Knack-Magazine, en heeft er een hele carrière opzitten als lector aan de Plantijnhogeschool in Antwerpen waar hij Medialeer doceerde. Hij was ook hoofdredacteur van Argus, een nieuwsbrief over media, rubrieksredacteur van de Mediagids en hoofdredacteur van het Mediazakboekje.

Het kriebelde al lang bij hem om een uitgever te vinden die een professioneel mediablad op de markt kon en durfde brengen waarin ook ruimte zou zijn voor beschouwingen en kritiek. De kruideniersmentaliteit van lange tenen ontzien, iedereen trachten te vriend te houden en ondertussen de kassa te vullen, begint op de duur eentonig te worden.

Het was in het gezellige interieur van de Oriënt Express op het Zimmerplein te Lier dat we samen droomden en op een bierkaartje ons eerste businessplan schreven.

Een schitterende zomeravond met overvolle terrasjes is dodelijk voor wie een debatavond organiseert. Dat ondervond eergisteren de Vlaamse Journalistenvereniging. In het Internationaal Perscentrum te Antwerpen had een debatavond plaats onder het thema ‘Censuur en Zelfcensuur’. De sprekers waren niet van de minsten: prof. Vandenberg, politiek hoofdredacteur Luc Vander Kelen (Het Laatste Nieuws) en komiek Youssef El Moussaoui. Journalist Mathias Danneels (Het Nieuwsblad) leidde het gesprek.

De opkomst was, zoals gevreesd en verwacht mag worden, bedroevend laag. Het klimaat kan de strengste censor zijn…

Toch hadden zo’n 20 echt geïnteresseerden de moeite gedaan. Helaas waren ze eraan voor hun moeite.

Vijftig jaar geleden, ik was een jaar of 7 schat ik, zag ik voor het eerst de zee. Ik dacht tot dan dat het een hoop water was, heel hoog, maar ’t bleek een vlakke plas te zijn, heel ver.

Dat klopte dus niet en ik ontdekte het dankzij Nonkel Marcel die een buitenverblijf in Knokke had. Op een zondagochtend nam hij me mee in zijn grote, zwarte Oldsmobile.

’s Namiddag reden we door naar Sluis. Dat was in het buitenland en daarvoor moest je langs de douanen passeren. Nonkel Marcel kende ze allemaal, deelde rijkelijk sigaren uit, vertelde ‘een leuke bak’ en reed door. In Sluis, naast de windmolen, had hij ook kennissen. Die laadden zijn koffer vol met pakken boter. Daarna reed hij zonder enige controle terug over de grens. Met een kind op de achterbank zie je er zelfs in noodgevallen onverdacht uit. ’s Avonds waren we weer thuis.

Die boter was in Nederland veel goedkoper dan bij ons omdat ze daar meer koeien hadden en dus meer melk om boter te maken, zei Nonkel Marcel.

Later leerde ik dat er een andere reden was. Bij ons was de boter duurder omdat politici en ambtenaren er meer nodig hadden om op hun hoofd te smeren.

Vandaag zijn we een halve eeuw verder. Nonkel Marcel is al lang dood. Het smokkelen is ook voorbij, want er is een ‘vrij verkeer van goederen en diensten’.

De prijsverschillen bestaan echter nog altijd. Is het niet voor boter, dan voor medicamenten bijvoorbeeld.

'Bal Populaire' is de wekelijkse column van Luc van Balberghe in het weekblad Boulevard Blitz, te koop voor 1 euro in de krantenwinkel.

Deze week:

FREEDOM OF SPEECH

Tot in januari 1971 in ons land de btw ingevoerd werd, moest je op facturen ‘takszegels’ kleven. Voor allerlei andere dingen waarop kleine taksen verschuldigd waren, zoals een uittreksel uit het geboorteregister, golden die zegels ook. Zelfs voor affiches.

Er was één uitzondering: als ze culturele manifestaties aankondigden zonder uitgesproken commercieel doel, waren ze ‘Vrij van Zegel’. De uitdrukking is na zoveel jaren, nog steeds gekend.

Ik gebruikte ze als naam voor mijn weblog Vrijvanzegel.net, niet zozeer omdat ik taksvrij of alleen over cultuur schrijf, maar omdat ik ook geen stempel op mijn voorhoofd draag: ik ben totaal onafhankelijk, rijd voor niemands karretje, maar volg de voetsporen van Johan Anthierens: Niemands Meester, Niemands Knecht!

Stel nu dat het Ministerie van Financiën me wil verbieden de uitdrukking ‘Vrij van Zegel’ te gebruiken, dan zou iedereen dat toch als een groteske Belgenmop beschouwen!

'Bal Populaire' is de wekelijkse column van Luc van Balberghe in het weekblad Boulevard BLIDZ, alleen te koop in de krantenwinkel voor 1 euro.

Deze week:

KOEN FOR TOET?

Ze woont in een gekende Nederlandse badplaats en haar naam is Carla. Niemand van haar familie, buren, vrienden, leden van het zangkoor waar ze sopraantje is,… weet dat nog. Iedereen noemt haar Toet.

Toet is een Indonesisch woord en dat zou betekenen ‘zij die in huis het zonnetje doet schijnen’.

Dat deed Toet ook wel. Altijd lachen, altijd vrolijk, altijd klaar om anderen te helpen. Meestal kwam dit van binnenuit, soms was het een beetje façade om zelf rechtop te blijven, want het leven is niet altijd gul geweest voor Toet. Een moeilijke jeugd, een chronisch spierreuma, een autistisch kind,…

Een jaar of negen geleden woog het zelfs heel zwaar. Haar drie doerakken van kinderen waren nog jong, haar interieurzaak in de drukke winkelstraat vergde veel inzet, haar schoonvader werd ernstig ziek, haar vader kreeg een hartinfarct en Toet tuimelde regelrecht in een depressie. Haar huishouden liep in het honderd, haar zaak in de duizenden. De mooie vrouw leefde nog slechts in een trance, gedragen door de muziek van Clouseau.

Na drie jaar was het zo erg dat ze op zeker ogenblik haar man toebeet: “Vent, zoek toch een wijf dat je waard is! Eentje dat je een fijn en gezellig leven kan bieden…”

Guus deed het. Maar hij zocht een andere Toet in dezelfde vrouw, zijn vrouw, de moeder van zijn kinderen. Daarvoor schreef hij een brief naar tv-presentator Robert ten Brink. Die had in die jaren een show lopen ‘All you need is love’.

En ja, op een dag werd Toet in haar winkel door ten Brink met zijn cameraploeg overvallen. Even later kwam haar man ook binnen, ging bij haar zitten en begon voor de camera te vertellen hoe veel hij van haar hield en zou blijven houden.

Daarna dwong de presentator haar om de winkel te sluiten en het hele gezelschap trok naar de watertoren aan het strand. Boven stonden Kris Wauters van Clouseau en Marco Rosso hen op te wachten. Toet begreep er geen toet meer van. Plotseling sprong Koen Wauters van achter een pilaar tevoorschijn met glazen champagne. Na het handjes schudden begonnen ze te zingen: “Heb ik ooit gezegd,…”

Guus glunderde op de achtergrond. Wat je zelf niet gezegd krijgt, moet je laten zingen…

Toet weende. Na jaren leven zonder emoties, was ze eindelijk in tranen uitgebarsten.

Een week later moest Koen Wauters voor de Belcar Races terug in die badplaats zijn en nodigde Toet uit. Hij ontving haar als zijn VIP-gast.

Sindsdien heeft Toet haar leven opnieuw in handen genomen. De interieurzaak is dicht, ze zorgt nu voltijds voor haar gezin, zingt uit volle borsten als een nachtegaaltje in twee koren, is erg actief in een adhd-vereniging, blaakt van zelfvertrouwen, is sterk genoeg om de hele wereld aan te kunnen, enz… Ze lacht de hele dag en huppelt weer vrolijk door het leven.

Toet nam contact met me op toen ik rond Kerstmis vorig jaar een oproep deed aan mijn lezers om een steunend berichtje te sturen naar de blog van Anneke, ook een jonge moeder van 3 tienerkinderen, die terminaal ziek was en begin januari zou overlijden. Al hoopten we toen nog op een kerstwonder.

Toet was getroffen door mijn oproep en de gevoeligheid van de tekst, terwijl mijn andere teksten vaak heel hard en ongenadig zijn.

We zijn nu vier maanden verder. Zowat een maand geleden bleek, na een vijfjaarlijkse controle, dat Toet een begin van baarmoederhalskanker heeft. Twee weken later werd ze al geopereerd.

Hoewel ze in behandeling is, is ze nochtans niet terminaal, want “mijn kinderen zijn daar nog te jong voor en ik heb nog te veel te doen hier!”.

Ik geloof haar onvoorwaardelijk. Het leven is soms ook eens eerlijk. Dat kan niet anders.

Eén van de dromen die ze zeker nog wil realiseren, is een duet zingen met Koen Wauters. Als het kan in een studio, voor een échte cd. En anders zomaar eens onder hun tweetjes, thuis. Drietjes mag ook, met Kris erbij.

Ik vraag me af, of Koen Wauters haar nog herinnert. Of hij nog weet hoe ze voor de opname van ‘All you need is Love’ telkens moesten herbeginnen met zingen omdat Toet van ’t schrikken zodanig de slappe lach had gekregen dat hij uit het ritme geraakte. Of hij nog weet hoe hij plots op haar schoot ging zitten naast het circuit en zo een foto liet maken, hoewel Toet liever uit haar rolstoel was rechtgestaan.

Ik vraag me ook af, of Koen Wauters dit leest. Of dat iemand die dit wel leest, het misschien aan Koen Wauters zal vertellen.

Ik vraag me uiteindelijk af of Koen Wauters bereid zou zijn die ultieme droom van Toet, samen op een cd zingen, mee te helpen in vervulling gaan.

Ik durf het niet vragen, laat staan voorstellen of zelfs nog maar suggereren.

Maar, wie weet…

Als je ergens sterk genoeg in gelooft, gebeuren er soms écht wonderen.