Vrij van Zegel - Cultuur

Positief en nog iets meer

nospam@example.com (Luc van Balberghe) — Thu, 12 Jul 2007 13:05:35 +0200

- “Ik moet vanavond in Kachtem zijn…” zeg ik tegen een vriendin die aan de kust woont. “Dat is jouw provincie toch?”

- “Kachtem ligt tegen Izegem. En als ik je een goeie raad mag geven, neem niet de afrit Izegem, maar rijd er eentje verder: Roeselare-Rumbeke. Rijd van daar een beetje terug richting Izegem en je bent zo in Kachtem!”

Ik arriveer ruimschoots op tijd en stuur een smsje om te zeggen dat ze bijna zo goed is als mijn tomtommeke. “Ik ben veeeeel beter!” seint ze terug.

Die avond moet ik in Kachtem een voordracht-met-debat houden voor de leden van Posi Plus Mandel-Leie over ‘De invloed van politiek en belangengroepen op de media in Vlaanderen’.

Het onderwerp ligt me na aan het hart en ik ken het ondertussen door-en-door.

Ik geef vaak zulke voordrachten, overal in Vlaanderen en voor iedereen die me horen wil. Soms zitten er collega-journalisten in het publiek. Wat me dan tijdens het vragenkwartiertje achteraf steeds opvalt, is hoe bewust de Vlaming met de media omgaat, maar hoe weinig de meeste journalisten zelf eigenlijk afweten van wat zich in hun eigen sector onder hun eigen neus afspeelt. Ze weten vaak niet eens wie in de Raad van Bestuur van hun eigen krant of zender zetelt.

De informatie die mij die avond ontbreekt, is enige kennis over de vereniging die me gevraagd heeft. Een alumnibond? Een serviceclub? Een kunstkring?

Ga door met lezen van "Positief en nog iets meer"

De vos die passie preekt

nospam@example.com (Luc van Balberghe) — Tue, 19 Jun 2007 19:17:39 +0200

Terwijl in dit werelddeel zogenaamd de conjunctuur stijgt en de economie ‘aantrekt’, daalt desondanks toch dagelijks onze koopkracht …

Terwijl de bevolking na eeuwen tot een soort ‘continentale vrede’ kwam door het langzaam ontwikkelen van gemeenschappelijke samenlevingsnormen, worden die op enkele decennia tijd onderuit gehaald door niets ontziende barbaren en hedendaagse vikings die onze verworvenheden plat branden en zich voeden met de buit uit onze graanschuren…

Terwijl wij stilaan beginnen te begrijpen dat godsdienst niet gaat over een doctrine maar over waarden, laten we toe dat fundamentalisten onze contreien overspoelen en hier met -soms doelbewust, soms ongecontroleerd- geweld zoals Middeleeuwse kruisvaarders te vuur en te zwaard opnieuw een achterlijke godsdienst door de strot willen schoppen…

Terwijl onze o zo broze democratie elke dag siddert onder de steeds meer afbrokkelende gelijkheid tussen de mensen, de vrije meningsuiting, het privé-initiatief, het cohesie tussen de mensen die mekaar graag willen zien en voor zichzelf een beetje geluk nastreven, lijkt alles er wel op gericht dat we zoveel mogelijk verzuurd worden en elke levenslust zien ontnemen tot we geprogrammeerde zombies zijn…

Terwijl…

Terwijl dit alles zich afspeelt zonder dat zich daar iemand tegen verzet, houdt de Commissie voor Cultuur, Wetenschap en Onderwijs van de Raad van Europa zich bezig met de vraag of Adam en Eva echt onze oerouders zijn, of louter een mogelijke titel voor een musical van Studio 100.

Volgende dinsdag, precies over een week, zal de Commissie stemmen over haar rapport dat nu al op vernietigende wijze het geloof in een Schepper veroordeelt. Als de Commissie de conclusies van haar rapport volgt, is het verboden nog te geloven en te verkondigen dat de wereld door een Opperwezen in 6 dagen tijd geschapen werd.

Zelfs de vrijmetselaars hebben dan een probleem, want ook zij moeten hun geloof in een Opperbouwmeester op slag afzweren.

De reden: ‘Het geloof in een creationistische (scheppende) theorie is een bedreiging voor de democratie en de mensenrechten’.

Ga door met lezen van "De vos die passie preekt"

Cultuur als sluipend gif

nospam@example.com (Luc van Balberghe) — Sat, 28 Oct 2006 00:00:00 +0200

Elk jaar, begin november, is het vaste prik in mijn agenda. Ik neem dan een hele dag vrij om mezelf te verdrinken in de Boekenbeurs. Dit jaar niet. Er zijn verscheidene redenen waarom ik dit jaar niet naar de boekenbeurs ga.

Eén ervan is van persoonlijke aard. Een andere is dat het aanbod nauwelijks interessant genoeg is. Vorig jaar (zie Vrij van Zegel, ‘Het boek en je Beurs’ op 5 november 2005) schreef ik al dat het grootste deel van de rekken ingenomen wordt door kookboeken en voor de rest de multicul er langs de oren wordt ingeperst terwijl in het hele gebouw geen enkele allochtoon te zien is.

Mijn belangrijkste reden om er dit jaar weg te blijven, is echter van principiële aard.

Ga door met lezen van "Cultuur als sluipend gif"

Zonder een spier te vertrekken...

nospam@example.com (Luc van Balberghe) — Fri, 08 Sep 2006 00:00:00 +0200

Het moet in de helft van de jaren ’60 van vorige eeuw geweest zijn, dat wij thuis een tv-toestel kochten. In 1963 werd president Kennedy vermoord. Dat hadden we gevolgd op het scherm bij de buren en we waren verkocht…

De moord op Kennedy is de doorbraak geweest van de BRT in Vlaanderen.

Televisie kon je het in die tijd moeilijk noemen. Tv-spelen waren een soort patronaatstoneel, ontspanningsshows leken nog op kampvuurnummers. Al de rest was belerende volksopvoeding met het opgestoken vingertje. We merkten wel de enorme invloed van de Vlaamse Primitieven op het landschap buiten. In Vlaanderen was dat ingekleurd. In het buitenland zagen de landschappen én de mensen zwart-wit of grijs, vaak mistig en vooral wazig. Maar er kwam klank uit de kast en het beeld bewoog. De techniek was een wonder.

Thuis hadden wij twee antennes op het dak staan. Een voor ‘de Vlaamse en de Franse’ en een voor ‘Olland 1 en Olland 2’.

Naar ‘de Franse’ keken we niet. Op ‘de Vlaamse’ was er het nieuws, het weerbericht van Armand Pien, Echo, razend spannende quizzen met Tony Corsari zoals ‘100.000 of niets’ en spelprogramma’s die hele steden konden mobiliseren zoals ‘Eén tegen Allen’.

Als ik vandaag naar Fata Morgana kijk, is ‘t er sindsdien nauwelijks op vooruit gegaan…

Maar op ‘Olland’ was er toneel. Geen opgenomen opvoering in drie schuifkes, maar heuse tv-spelen die speciaal geschreven en geregisseerd waren zodat ze bijna een film leken.

We leerden onze klassiekers kennen. Toneelstukken waar we voordien nooit van gehoord hadden, geschreven door ons nog onbekende auteurs.

Plotseling kwam Jan de Hartog met zijn ‘Schipper naast God’ en ‘Het Hemelbed’ tot bij ons in de huiskamer. We leerden Herman Heyermans kennen met zijn ‘Brand in de Jonge Jan’, waar wel tien verschillende rollen door dezelfde acteur gespeeld werden. Zo goed, zó goed… dat we het pas bij de zesde rol begonnen door te krijgen.

‘Olland’ waardeerde ook zijn vedetten. Coryfeeën zoals Mary Dresselhuys, Cor Van Dyck, Kees Brusse,… zouden hier anders onbekend gebleven zijn, maar werden boven de grens geëerd als koningen.

Vlaamse acteurs, waarvoor de bierbakken en de vermolmde planken van een gesubsidieerde schouwburg te klein waren geworden, weken uit naar Amsterdam. Het was hetzelfde taalgebied en ze werden er beschouwd als ‘grote kunstenaars’, niet als armoezaaiers.

Op een avond zond ‘den Olland’ het stuk Schuld en Boete uit. Het was gebaseerd op de klassieke Russische roman van Fjodor Dostojevski.

Als tiener begreep ik niet de helft van de plot, van de emoties, van het verhaal. Maar ik bleef geboeid kijken tot het einde. En daarna nog even, zwaar onder de indruk.

De hoofdrol werd namelijk gespeeld door een ongelooflijke acteur. Een man die in zijn afwezige blik de hele poesta kon suggereren. Die door de kromming van zijn vingers je maag kon laten krimpen omdat je zijn pijn en zijn verdriet door het scherm heen lijfelijk aanvoelde. Die niet alleen een uit het hoofd geleerde tekst declameerde, maar vooral spontaan die tekst onderbrak – zomaar in het midden van een woord zelfs – en een pauze inlaste. Een pauze, die geen goedkoop theatertrucje was om een berekend effect te bereiken, maar die gewoon bij zijn uitdrukking hoorde omdat hij geen rol speelde, maar zijn figuur wàs. Soms zei hij seconden lang geen woord, vertrok minutenlang geen spier in zijn gezicht. Maar je kwam door zijn uitstraling zo onder de indruk, dat je niet eens besefte dat een minuut lang hetzelfde onbeweeglijke beeld op het scherm alle wetten van televisie maken tartte.

“Da’s ene van bij ons,” zei mijn vader toen. “Ene van Antwerpen. Julien Schoonaars! Of zoiets…”.

Later is hij terug naar Vlaanderen gekomen. Heeft hier nog ‘mooie rollen gespeeld’, werd ‘voor enkele Vlaamse films gevraagd’. Had in Antwerpen de verantwoordelijkheid over een theatertje dat ooit in geheimzinnige omstandigheden afgebrand is,…

Wie ermee omging vond het een lieve, beminnelijke man zonder kapsones, maar een beetje verward in zijn hoofd. Hij is zelfs enkele keren opgenomen geweest op ziekenhuisafdelingen die daarin gespecialiseerd heten te zijn.

Ja, hij was de grootste acteur die Vlaanderen ooit gekend heeft. Maar, wat wil je met artiesten, toch ook wel een beetje vreemd…

Godverdomme!

Hij was de grootste acteur die West-Europa ooit gekend heeft! Hij overtroefde Laurence Olivier en die hebben de Engelsen zelfs in de adelstand verheven. Hij was in elk geval te groot voor ons, wij – het hautaine publiek. Hij was te groot voor de mislukte of ondergetalenteerde acteurs die dan maar recensent werden. Hij was te groot voor Vlaanderen, het smalle landje aan een streepje Noordzee. Hij was te groot voor alle Ministers van Cultuur die tijdens zijn leven ooit subsidies wegschonken aan hopeloze prutsers die toch ook zo graag eens wilden en bij gebrek aan talent dan maar gingen ‘vernieuwen’. Hij was zo groot, dat het hem allemaal geen moer kon schelen.

Vandaag is hij dood. Julien Schoenaerts werd 81. De Eerste Minister vindt het een verlies en de Minister van Cultuur betreurt het.

Er komt geen woord meer over zijn lippen, er vertrekt geen spier meer in zijn gezicht.

Maar hij maakt nog meer indruk dan ooit tevoren.

Het boek en je beurs

nospam@example.com (Luc van Balberghe) — Sat, 05 Nov 2005 00:00:00 +0100

Gisteren, vrijdag, zal zowat de laatste dag geweest om nog in min of meer comfortabele omstandigheden de Boekenbeurs te bezoeken. Vandaag en morgen loopt het er vol met weekendtoeristen en vanaf maandag dumpen er ontelbare autocars hun lading Vlaamse schoolkinderen, die dit een vervelende uitstap vinden en dat ook duidelijk laten blijken.

De eerste stand die ik zie, is die van Deng. Een tijdschrift, dat genoemd werd naar een Chinese communistenleider en dat beweert in Vlaanderen aan onderzoeksjournalistiek te doen, maar waar geen hond aan geïnteresseerd is. Ondanks de marketinginspanningen, blijft de verkochte oplage bedroevend laag. Waarom geldschieter Roland Duchâtelet deze bodemloze put blijft vullen, is iedereen een raadsel. Tenzij hij een verliespost nodig heeft voor de belastingen.

Op de stand hangt demonstratief een foto van Filip De Winter naast die van Marc Dutroux. Het kan niet anders dan toeval zijn. Niemand is zo a-commercieel om dit bewust te doen.

Tegenover vorig jaar zijn de thema’s geëvolueerd. De laatste jaren overheersten kookboeken en reisverhalen. De kookboeken zijn er nog, hoewel minder nadrukkelijk. De reisboeken zijn er ook nog, maar je moet ze gaan zoeken. Dit jaar ligt de nadruk op de mystieke fictie en het multiculturele.

Het begint met Dan Brown zijn Da Vinci Code, en alle epigonen en stelende eksters die een graantje van dat succes willen meepikken door plotseling gelijkaardige geheimzinnigheden beginnen te ontcijferen, of pseudo-wetenschappelijk bewijzen dat het allemaal klinkklare onzin is (alsof ooit iemand beweerd heeft dat de Da Vinci Code géén roman zou zijn). Aansluitend vinden we er alles over aromatherapie, tarotkaarten, pendelen, enz.... Zelfs de glazen bollen zijn er te koop. Ik lonk even naar mijn toekomst en zie meteen waar ik aan toe ben: als ik deze bol koop, ben ik mijn geld kwijt. Het werkt dus echt.

Wat het multiculturele betreft, hangt er een bevreemdende sfeer op de boekenbeurs. Iedereen met een bruin tintje heeft blijkbaar een boek geschreven, hetzij een sprookjesboek uit het moederland, hetzij een verhaal over hoe goed ze het toch wel hebben onder hun hoofddoek. Een vertaalde Koran is nooit ver weg. Een cursus Arabisch in tien lessen, ligt er voor het grijpen. Ook de reeks kookboeken wordt overheerst door de wereldkeuken.

De multiculturele boodschap duikt overal op, openlijk en verdoken. Alleen vind je ze op de Boekenbeurs slechts terug in de rekken, niet in de gangen. De Boekenbeurs is wellicht de enige plek in heel de Antwerpse agglomeratie waar gedurende 10 dagen per jaar, uitsluitend autochtonen samenkomen. Ik heb tussen de duizenden en duizenden bezoekers van die dag geen enkele, andersgekleurde medeburger ontwaard. Die hadden wellicht de vorige dagen al hun portie Nederlandse literatuur aangekocht.

Ik schrijf dit niet met een onderliggende toon van enige racistische ingesteldheid. Het is de normale braakreflex die je krijgt als je 4 kilo mosselen, 2 kilo frieten en een bak bier door je strot geduwd krijgt. Dan is er toch ook niemand die je ervan verdenkt, anorexia te willen promoten.

Een andere opvallende vaststelling is het afwezig blijven van een nieuwe schrijversgeneratie. Ik bedoel dan grote schrijvers, mensen die boeken maken die je om de drie jaar herleest. Namen, die over 30 jaar nog klinken en steeds maar opnieuw uitgegeven worden. Zoals een Hendrik Conscience, een Ernest Claes, een Felix Timmermans, een Willem Elsschot. De huidige schrijvers zijn rond de tachtig: Aster Berkhof, Jos Vandeloo, Hugo Claus... Waar zijn de dertigers?

Ik heb het niet over eendagsvliegen of over omhooggeblazen warmeluchtballonnen. Zou ooit iemand van Brusselmans of Lanoye gehoord hebben als ze niet onafgebroken door Humo en De Morgen kunstmatig in leven werden gehouden? Zou Elisabeth Marain (wie was dat nu ook weer?) ooit door de proeflezing geraakt zijn, als ze geen relatie had gehad met de juridisch adviseur van haar uitgeverij?

En Aspe of Deflo dan? Tja,... ik had het over literatuur, niet over leuke ontspanningslectuur waarin de personnages evenveel psychologische diepgang hebben als het plasje waarmee een reu zijn gebied afbakent.

Het enige sluimerende talent in Vlaanderen is Jonathan Sonnst, maar die moet elke dag voor de klas staan omdat het schrijversloon van 10 % alleen leefbaar is als je massapulp produceert, elke avond voordrachten geeft, met enige scatologische manifestatie probeert het tv-nieuws te halen en je figuren verpakt in spelletjesdozen of via andere merchandising aan de man brengt.

Schrijvers in Vlaanderen worden echt niet opgespoord door uitgeverijen. Ze worden er geïntroduceerd door het ons-kent-ons netwerk en moeten links genoeg zijn om door de media verheven te worden tot een BV-status. Anders zijn ze gedoemd om hun manuscripten op een cd-rom bewaren voor het eigen nagelacht.

Tien procent op de nettoprijs is niet veel voor een auteur. Vooral niet als een kenner op tv vertelt dat de productie van een boek ongeveer 2 euro bedraagt en dat de boekhandel en de groothandel er 42 % van opstrijken.

Ik zeg niet dat boeken té duur zijn. Een bioscooptiket, een toegangskaart voor een musical of voor een behoorlijk circus zijn in verhouding duurder. Dan heb ik het nog niet over een avondje stappen... Toch kan je de meeste boeken niet goedkoop noemen.

Dat viel me dit jaar wel positief op: veel prijzen schommelen rond de 15 euro, zelfs minder. Dat is realistisch. Vorig jaar werden boeken nog veel duurder verkocht.

Het vrijmaken van de boekenprijs is een goeie zaak. Ook voor de boekhandel, al beweert die van niet. Als boeken goedkoper worden, als er prijsconcurrentie is, zullen er meer boeken verkocht worden en leidt de wet van de grote getallen tot meer winst.

Vandaag ben je als echte boekenliefhebber bijna aangewezen op De Sleghte of op kringloopwinkels.

’t Is dus niet allemaal nieuwe lectuur, die op de Boekenbeurs ligt. Ik zie een heel rek vol met boeken van Louis Paul Boon. Er zit een promotiewikkel rond, waarop de prijs nog in Belgische frank en Nederlandse gulden staat vermeld. Die zijn dus al jaren niet meer verkocht geraakt.

Het verwondert me niets. Louis Paul Boon was een brave mensch, maar geen schrijver. Als reactie tegen het succes van Averbode, Davidsfonds, Boerenbond en andere stichtelijke, christelijk geïnspireerde uitgeverijen met successchrijvers, waarbij je elke bladzijde omsloeg met het gebaar van een kruisteken, zocht ook de socialistische gemeenschap naar een icoon en vond dat in de volksmens Louis Paul Boon, die nooit begrepen heeft wat hem overkwam.

Hij werd zelfs in een tv-panel gestopt zodat heel Vlaanderen hem sympathiek kon vinden. Om de farce helemaal hlirarisch te maken, werd hij voorgesteld als Nobelprijswinnaar. De Vlaamse critici wisten niet waar ze het hadden, maar durfden niet reageren tegen de ‘partaaj’. Bovendien was Boinke een beminnelijk man zonder kapsones. En de onnozele Vlaming slikte het verhaal, kocht de boeken van Boon en kwekte na dat ze toch zo meesterlijk waren.

Want als er een ding is dat de, oeverloos verdraagzame, Vlaming, absoluut niet kan hebben, dan is het dat anderen zouden denken dat hij dom is, dat hij geen cultuur heeft, dat hij iets niet begrijpt.

Je kan een Vlaming zelfs een gele stront verkopen, als je maar door genoeg mensen laat beweren dat het een goudklomp is.

Een zielig element op een Boekenbeurs zijn de schrijvers die achter een tafeltje met grote kikvorsogen smekend naar de voorbijgangers zitten te kijken, in de hoop dat iemand hun boek koopt en hen dan nog vraagt het te ontsieren met een opdracht.

Succesauteurs of tv-vedetten houden zich lekker bezig. Herwig Van Hove en Jeroen Meus, Katja Retsin en Goedele Liekens, .. dat is altijd prijs. Maar beginnende auteurs verdoen er hun tijd.

Het heeft iets vernederends, om daar zo te moeten zitten. Ik zou het nog erger vinden dan deel te nemen aan een missverkiezing. Al zie ik me natuurlijk dat laatste ook niet doen.

Voorlaatste bedenking rond de Boekenbeurs. Je betaalt 6 euro toegangsgeld. Akkoord, je moet er iets voor over hebben, hoewel de standhouders zelf al behoorlijk betaalden om de kosten te dekken. Maar uiteindelijk is het de bedoeling dat je er als bezoeker boeken koopt, niet?

Waarom kost de vestiaire dan nog eens 75 cent, waarom is het toilet zo duur, waarom moet je je blauw betalen aan een kop slechte koffie en een in plastiekfolie week geworden broodje?

Is trouwens de Boekenbeurs niet uit haar voegen gegroeid? In de hele omgeving kan je nergens parkeren en, aan de wachtrijen te zien, zijn er gewoon veel te weinig toiletten.

Wordt het geen tijd om eens uit te kijken naar een congrescentrum dat, zoals bijvoorbeeld de Nekkerhal in Mechelen, even centraal gelegen is, maar veel meer accomodatie biedt?

En als de Stad Antwerpen haar Boekenbeurs toch niet kwijt wil, zou ze dan die ene week per jaar haar schrijvende verkeersagenten en takelwagens niet beter even op stal houden?

Over Gouden Uil Anciaux ga ik het niet te veel hebben. Ik geloof dat hij inderdaad een stukje gebruikt is geworden in het hele verhaal. Maar dan had hij maar tijdig zijn ogen moeten opendoen of zich omringen met degelijke adviseurs.

Wat baten kaars en bril als de (gouden) uil niet zien en wil?

De immorele bedriegers

nospam@example.com (Luc van Balberghe) — Wed, 19 Oct 2005 00:00:00 +0200

Reclamemensen kennen allemaal het verhaal van ‘the hidden persuaders’. Een film heeft 24 beelden per seconde. De beelden volgen elkaar zo snel op, dat het menselijke oog ze niet afzonderlijk kan waarnemen. Wordt in een reeks één beeld vervangen door een beeld dat totaal niet aansluit bij de andere, zal niemand dat merken. Dus werd in Amerika (natuurlijk, waar anders?) een proef gedaan. In een onschuldig lijkende reclamespot voor de bioscoop over bij voorbeeld reizen of interieur, werd elke seconde 1 beeld ingelast met de afbeelding van een bepaald sigarettenmerk. Tijdens de pauze kochten de meesten een pakje van dat merk.

Onzichtbare publiciteit dus, die louter op ons onderbewustzijn inwerkt. Men noemde dergelijke technieken ‘de verborgen verleiders’. In werkelijkheid was het pure manipulatie van de geest en indoctrinatie.

Dezelfde techniek kan ook gebruikt worden om een onwetende groep mensen een ideologie op te dringen of in een bepaalde richting te laten denken. Maar dan vertaal je ‘hidden persuading’ als ‘immoreel bedrog’!

Ook bij ons zijn er voorbeelden die er verdacht veel op lijken. Nemen we maar de dagelijkse politieke berichtgeving op de VRT. Maar dat kunnen we dan nog verklaren door een gebrek aan beroepsfatsoen van de leiding of de journalist van dienst. Hoewel... In werkelijkheid wordt deze techniek heel doelbewust toegepast en door de overheid (door u en mij dus) betaald!

Let voortaan even extra op wat op uw scherm verschijnt. Volgende ‘programmawijzigingen’ mag u over korte tijd verwachten. Ze hebben maar 1 doel: de goedgelovige kijkers de armoedeproblematiek uit het Zuiden door de strot rammen zonder dat ze het beseffen!

1. In Vlaanderen Vakantieland (dat al lang niet meer over Vlaanderen handelt) komt weldra een reportagereeks met aandacht voor ethisch en ecologisch verantwoord, avontuurlijk en duurzaam reizen, gecombineerd met positieve verhalen over ontwikkelingssamenwerking en de uitdagingen van de Millenniumdoelstellingen van de Verenigde Naties. NGO’s, maar ook reisorganisatoren met speciale aandacht voor duurzaam reizen, worden betrokken in de bepaling van bestemmingen en verhalen.

2. Kanaal Z zendt binnenkort een programma uit, dat heet ‘Klein Krediet, Grote Hefboom’. Daarin wordt het dagelijkse leven in een microfinancieringsinstelling in het Zuiden in beeld gebracht. Het programma laat zien hoe het kleine krediet het leven van mensen verandert. Microfinancieringsinstellingen verstrekken leningen aan startende en kleine ondernemers die bij de klassieke banken uit de boot vallen. Dankzij dit geld kunnen ze hun bedrijfsactiviteiten uitbouwen en worden economische groei en duurzame werkgelegenheid gestimuleerd. Kanaal Z werkt voor deze reeks samen met de Oegandese Unie voor Microfinanciering (UMU) die aan een 80.000 kleine ondernemers kredieten verstrekt.

3. Gedurende 4 weken van elk 6 afleveringen zullen de scenaristen van Familie (VTM) een verhaallijn verwerken over vrijwilligerswerk in de Derde Wereld. Eén van de personages vertrekt als vrijwilliger naar Afrika en stuit op nogal wat onbegrip bij zijn omgeving. De programmamakers werken inhoudelijk samen met Vredeseilanden. Orgelpunt van het verhaal wordt een groots benefietevenement dat ook in de realiteit zal worden georganiseerd tijdens de opendeurdagen van de Studio’s Amusement.

4. Het toppunt en meest immorele is dat zelfs een nieuwsuitzending, en dan nog wel speciaal op een kinderpubliek gericht, voor dit doel misbruikt wordt. Karrewiet, het jeugdjournaal op Ketnet, stuurt een van haar wrappers op ontdekkingsreis naar Zuid-Afrika. Het land staat een hele week in de kijker met een dagelijkse dagboekreportage, ook te volgen via het Internet. Terug in het land vertelt de wrapper in de Ketnetstudio over de situatie in Zuid-Afrika en hoe Vlaanderen probeert te helpen.

Deze onethische vorm van ongewilde manipulatie wordt gesponsord door het Vlaamse ministerie van Ontwikkelingssamenwerking. Voor elk programma is een budget van 15.000 euro subsidie uitgetrokken. Dezelfde minister is ook bevoegd voor Media en heeft meer dan een miljoen euro vrijgemaakt om de media onafhankelijker te laten werken.

Onafhankelijk van wie?

Is er dan geen enkele Vlaamse zender die het fatsoen heeft om voor deze vorm van omkoping te bedanken? Is er dan geen enkele krant die deze praktijken luidkeels aan de schandpaal spijkert?

Dergelijke vorm van onderbewuste beïnvloeding is immoreler dan een reclamespot over barbiepoppen voor en na Schuif-Af. Dat de minister daar maar eens goed over nadenkt. Ik kan hem nu al voorspellen dat hij het verkeerde effect zal bereiken met zijn geldverkwistende, goede (?) bedoelingen.

Als de kijker op die manier bedrogen wordt, zal die de noord-zuidproblematiek helemaal de rug toekeren. Misschien zelfs de Vlaamse zenders in hun geheel.

De nieuwe kleren van de keizer

nospam@example.com (Luc van Balberghe) — Tue, 04 Oct 2005 00:00:00 +0200

Ik blijf er versteld van staan, dat de wereld nog steeds draait. Waarom is de koning niet afgetreden? Waarom is er geen nationaal rampenplan afgekondigd? Waarom heeft Bert Anciaux zich niet vrijwillig laten colloqueren? Waarom is Paul Goossens geen relatie begonnen met Yves Desmet en heeft Tom Lanoye zich niet op Martine Tanghe gestort? Waarom is het eindeloopbaandebat niet even stilgelegd? Waarom heeft geen Amerikaanse tornado zich afgewend in de richting van ons land? Waarom hebben 10 miljoen Belgen geen half uur lang de adem ingehouden, gevolgd door 10 miljoen minuten stilte? Wat moet er dan gebeuren voor hier eens écht gereageerd wordt en niet alleen met een gedeeltelijke zonsverduistering? Ik begrijp het niet.

Waarom had er dan iets moeten gebeuren? Wel, Geeraert heeft gesproken en hautain gezegd dat hij de analfabete neanderthalers in dit land de rug toekeert omdat ze Hem niet waard zijn. En dat laten we zomaar gebeuren? We verdienen niet beter dan! Hoewel...

Geeraert heeft op tv, met Siegfried Bracke als getuige, aan minister Anciaux verklaard dat Bert niet meer op hem moet rekenen. Geeraert zal zich niet bezighouden met de ontwikkeling van een architectuurproject in Gent. Want Geeraert is boos omdat daar geen overbodig Forummonster komt dat hem een vetbetaalde baan en een mooie fin de carrière in zijn eigenste geboortestad zou kunnen bieden.

Geeraert is zelfs zo boos dat hij dreigt met dit apenland vol cultuurbarbaren te verlaten. Heu, verlaten... is eigenlijk veel gezegd. Hij is hier al lang weg, maar komt tussendoor nog eens terug om vanuit zijn ongebreidelde wijsheid de les te spellen aan de cultuurvrekken die hier de vinger op de portemonnee houden. Zal dat dan nu veranderen? Zien we hem nooit meer weer?

Nadat hij in Brussel de Muntschouwburg met een bodemloze put opzadelde, vertrok hij naar Oostenrijk. De verkiezing van een rechtse partij greep hij er aan als alibi om nog net de eer aan zichzelf te kunnen houden voor zijn raad van Bestuur hem het deksel op de neus kon drukken. Thans is hij directeur van de Opéra in Parijs en hij werd dus ook in Aken gevraagd. Dat 'onthulde' hij in Terzake, alsof ons een unieke kans door de neus geboord was. Aken dan maar, als Gent zijn genie toch niet erkent.

Maar zullen we hem missen, als hij hier toch al zo lang weg is? Wie kent hem eigenlijk? Buiten een kleine luidruchtige elite, heeft nooit iemand van hem gehoord.

Geeraert is dr. Gerard Mortier. Neen, de man is geen arts, maar jurist. Die titel heeft evenmin iets te maken met de muziekwereld waarin hij al zijn hele leven actief is, maar in Oostenrijk leerde hij dat titels kunnen indruk maken. In het land van de jodelende bergen wordt zelfs een leesmoeder ‘Frau Professor’ genoemd.

Geeraert was ooit de assistent van Jan Briers, die het Festival van Vlaanderen oprichtte. Daar leerde Geeraert, die toen nog Zjerraarke heette, wat autoritair gedrag is en hoever je het kan schoppen als je de tegenpartij maar genoeg bedreigt en desnoods ridiculiseert. Want dat is het geheime wapen van wie links predikt en rechts graait: zorg dat je iedereen die het niet met je eens is of niet deemoedig aan je voeten ligt, belachelijk maakt tot die zich schaamt.

Wat betekent eigenlijk Geeraert Mortier, die zo graag als een schaduwminister voor cultuur de les komt spellen? De man praat al z’n hele leven over kweeltoneel, maar hij kan niet zingen, niet componeren, niet dansen, niet acteren, niet regisseren, niet koersen of tennissen. Hij bespeelt geen enkel instrument, hij heeft geen onderneming uit de grond gestampt en is zelfs geen manager. Hij is een ‘intendant’. Dat is iemand die lobbyt en dreigt tot hij genoeg gemeenschapsgelden loskrijgt om ze daarna in een prestigieuze put te storten. Hij benadrukt daarbij dat zijn megalomane projecten absoluut niet elitair zijn, maar dat het domme klootjesvolk dat niet wil inzien. Hij is zo’n groot genie, dat Vlaanderen te klein is voor hem. Maar niemand is sant in eigen land, en nog meer van die intimiderende flauwekul.

Eigenlijk zijn zelfverklaarde cultuurpausen zoals Geeraert en anderen, lefgozers die voor heel veel poen prachtige stoffen verkopen aan de maatschappij. Ze zijn doorweven met gouden vezels, oogstrelend van kleur en vol schitterende motieven. Die dure stoffen hebben zelfs nog een andere eigenschap. Wie niet geschikt is voor zijn taak of te dom is, kan ze niet zien.

Heel wat ministers, journalisten en kwetterende papegaaien hebben zich ooit een pandjesjas van die stof laten naaien en ze hebben ermee geparadeerd zoals de keizer met zijn nieuwe kleren, terwijl hun meelopers toejuichten op maat van de ingehuurde applausmeester.

Omdat het mij niks kan schelen dat Geeraert mij dom of onbekwaam vindt en omdat ik gelukkig nog altijd het jongetje gebleven ben dat met kinderlijke onschuld naar de wereld kan kijken, mag ik dus roepen: “Hoooooo mensen, de keizer loopt in zijn blootje!”

Bert Anciaux had voor één keertje zijn gewone kleren aangehouden.